دانشمند شهیر اروپائى آقاى هیل :
از روزى که اسلام ظاهر شد، نماز یگانه شعار اسلامى به صورت یک ضرورت درآمد. ارتباط این نماز با مسیحیت و یهودیت هر چه باشد نیروى خاص و اهمیّتى فوق العاده در بین مسلمانان پیدا کرد. و بعدها به صورت نماز جماعت به اقتدا امامى که اغلب خود محمّدصلّى اللّه علیه و آله بود اقامه مى شد. هر کسى به هنگام نماز جماعت ، اجتماع مسلمانان را مشاهده کند که براى نماز صف بسته اند و با نظام خاصّى در کمال وقار و با طرز حیرت انگیزى رکوع و سجود مى کنند، به شگفتى در مى آید، و آثار تربیتى آن را در روان مسلمین از همان روزهاى نخستین درک خواهد نمود.
کافى است که ما نقش نماز را مورد بررسى قرار دهیم که چه تاءثیر مهمّى در بیدار کردن روح نظم و حفظ نظام داشته است . آنگاه به خوبى در مى یابیم که در حقیقت نماز براى مسلمانان مانند یک آموزش نظامى بوده است و همین نظم مسلمانان در نماز، روح وحدت و یگانگى را در میان مسلمانان زنده کرده ، برادرى ، مساوات و برابرى و دستاوردهاى اجتماعى اسلام را عملاً ایجاد مى نموده است .
جایگاه راز خدا ، پناهگاه دین او ، صندوق علم او ، مرجع حکم او ،
گنجینههای کتابهای او ، و کوههای دین او میباشند ، بوسیله آنها پشت دین
را راست کرد و تزلزلش را مرتفع ساخت . . . احدی از امت با آل محمد
قابل قیاس نیست . کسانی را که از نعمت آنها متنعمند با خود آنها نتوان
هم ترازو کرد ، آنان رکن دین و پایه یقینند ، تند روان باید به آنان ( که
میانه روند ) برگردند و کند روان باید سعی کنند به آنان برسند ، شرائط
ولایت امور مسلمین در آنها جمع است و پیغمبر درباره آنها تصریح کرده است و
آنان کمالات نبوی را به ارث بردهاند ، این هنگام است زمانی که حق به
اهلش بازگشته به جای اصلی خود منتقل گشته است.
نهج البلاغه خطبه 2
ما درخت نبوت و فرودگاه رسالت و محل آمد و شد فرشتگان و معدنهای
علوم و سرچشمههای حکمتهائیم .
نهج البلاغه خطبه 107
آنان مایه حیات علم و مرگ جهل میباشند ، حلم و بردباریشان ( یا
حکمهائی که صادر میکنند و رایهائی که میدهند ) از میزان علمشان حکایت
میکند ، و سکوتهای به موقعشان از توام بودن حکمت با منطق آنها خبر
میدهد ، نه با حق مخالفت میورزند و نه در حق اختلاف میکنند . آنان
پایههای اسلام و وسائل احتفاظ مردمند ، به وسیله آنها حق به جای خود
برمیگردد و باطل از جائی که قرار گرفته دور میشود و زبانش از بیخ بریده
میشود ، آنان دین را از روی فهم و بصیرت و برای عمل فرا گرفتهاند ، نه
آنکه طوطی وار شنیده و ضبط کرده باشند و تکرار کنند ، همانا ناقلان علوم
فراوانند اما جانبداران آن کمند .
نهج البلاغه خطبه . 237
