حیف از آن عمر که ای بی سروپا در پی تربیتت کردم سر
دل فرزند از این حرف شکست بی خبر از پدرش کرد سفر
رنج بسیار کشید و پس از آن زندگی گشت به کامش چو شکر
عاقبت شوکت والایی یافت حاکم شهر شد و صاحب زر
چند روزی بگذشت و پس از آن امر فرمود به احضار پدر
پدرش آمد از راه دراز نزد حاکم شد و بشناخت پسر
پسر از غایت خودخواهی و کبر نظر افگند به سراپای پدر
گفت گفتی که تو آدم نشوی تو کنون حشمت و جاهم بنگر
پیر خندید و سرش داد تکان گفت این نکته برون شد از در
«من نگفتم که تو حاکم نشوی گفتم آدم نشوی جان پدر»
جامی
امام صادق علیه السلام: حارث اعور به امیرالمؤمنین عرض کرد: اى امیر مؤمنان ! به خدا سوگند کـه دوسـتـت مـى دارم حـضرت فرمود: اى حارث ! اگر مرا دوست دارى با من دشمنى مورز, مرا بـازیـچـه قـرار مده , براى خودنمایى با من بحث نکن , مرا به شوخى مگیر, مرا (از مقامى که دارم ) پایین نیاور و (از آن مقام ) بالاتر مبر (در حق من افراط و تفریط نکن ).
- امام صادق علیه السلام : مؤمن، بردباری است که به کسی جسارت نمی کند واگر نسبت به او جسارتی صورت گیرد بردباری می ورزد، ستم نمی کند واگر به وی ستم شود می بخشد. بخل نمی ورزد واگر بر او بخل ورزند، صبر می کند.
امام صادق علیه السلام : رحمت خدا بر آن بنده ای که محبت مردم را به خود جلب کند وبا آنان در حدّ فهم وشناختشان، سخن بگوید واز گفتن آنچه توان فهمش را ندارند وانکار می کنند، خودداری کند.
امام صادق علیه السلام : کسی که به فکر برآوردن نیاز برادر مؤمن مسلمان خود باشد، تا زمانی که در فکر نیاز او باشد، خداوند در کار نیاز وی باشد .
بحار الأنوار : امام صادق علیه السلام فرمود : از جمله کارهای شایسته ، نیکی کردن به برادران وکوشش در برطرف ساختن نیازهای آنان است. این کارها بینی شیطان را به خاک می مالد وموجب دور شدن از آتش ووارد شدن به بهشت می گردد. این مطلب را به دوستان صمیمی خود برسان. راوی می گوید: عرض کردم فدایت شوم ، دوستان صمیمی من چه کسانی اند؟ فرمود : آنان که در سختی وآسایش به برادران [خود] نیکی می کنند.
با دقت در طریقه اهل بیت (ع) ، در می یابیم که آن بزرگواران تنها با اخلاق کریمه خویش مردم را هدایت نموده و مجذوب دین ساخته اند و پیروان خود را نیز به همین امر دعوت نموده و فرمودند :
مردم را با غیر از زبان های خود بخوانید
یعنی با اخلاق خوب و رفتار نیکوی خود برای آن ها الگو و نمونه باشید.
«کسی که یک مومن را غمگین سازد ، رسول خدا (ص) را دلگیر نموده است و سپس علی (ع) و حسن (ع) و حسین (ع) و دیگر امامان (ع) و به دنبال آن همه عالم را افسرده نموده است .
به طور کلی امیرالمومنین تمام اخلاق دنیه را روی حساب پستی نفس می گذارد. یعنی ریشه همه اخلاق رذیله را دنائت می داند ،مثلا در باب غیبت می گوید: بی چاره ها ، ناتوان ها ، ضعیف همت ها ، پست ها غیبت می کنند. یک مرد ، یک شجاع، یک آدمی که احساس کرامت و شرافت در روح خودش می کند ، اگر از کسی انتقادی دارد جلوی رویش می گوید ، یا حداقل سکوت می کند. حالا این که بعضی مداحی و تملق می کنند مطلب دیگری است. پشت سر که می شود ، شروع می کنند به بدگویی و غیبت کردن. می گوید این منتهای همت عاجزان است ، اراده ناتوانان است ، از پستی است از دنائت است . آدمی که احساس شرافت می کند غیبت نمی کند.
بخشی از سخنان استاد شهید مطهری
